130 Năm Dinh Thầy Thím

Những câu đối tôn vinh công đức Thầy Thím

Đối với dân làng Tam Tân, Thầy Thím là vị thần có phép thuật cao siêu. Nhưng điều quý hơn, là bao giờ Thầy Thím cũng dùng phép thuật đó để giúp đỡ người nghèo khó. Họ có nhiều sáng tác như câu đối, thơ ca, hò vè,… để ca ngợi công đức Thầy Thím. Còn lưu giữ đến ngày nay là các liên đối chạm khắc trong Dinh Thầy Thím. Các di tích kiến trúc tôn giáo, tín ngưỡng dân gian thường có liên đối trang trí và ghi công đức vị thần được thờ. Thường thì các câu đối ấy được khắc trên phiến gỗ, nhưng ở Dinh Thầy Thím các liên đối được chạm trực tiếp vào thân trụ, cho thấy sự quý trọng và đầu tư công phu hiếm thấy. Số câu đối được chạm khắc ở nhà tiền hiền, chính điện lên đến vài chục câu, xin giới thiệu một số câu tiêu biểu và tạm dịch nghĩa.

Câu đối nói về đức tài của Thầy Thím:

1.     “Pháp diệu tạo hình thành kiếm tướng
Đạo cao sái đậu luyện đao binh”
Tạm dịch:
“Phép giỏi tạo hình thành kiếm, tướng tài
Đạo cao gieo đậu ra binh, lính”
Câu đối này nhắc đến tích Thầy Thím có tài “Sái đậu thành binh”, tương truyền rằng lúc nào bên người thầy cũng có chiếc bầu, ấy là chiếc bầu dùng để “gieo đậu ra binh lính” để mưu việc lớn.
2. “Đạo đại hằng thâm cứu hộ sinh linh dương tráng sĩ
Sư tâm quảng đại trường phò thế giới đạt hương tiêu”
Tạm dịch:
“Đức độ sâu rộng cứu giúp dân chúng lâu dài
Tấm lòng quảng đại phù hộ thế giới”
Câu đối này ca ngợi Thầy Thím là người nghĩa hiệp, độ lượng, suốt cuộc đời luôn cứu giúp mọi sinh linh có thể là người hoặc cả muông thú. Đó là những người bệnh thiếu thuốc chữa, đó là ngư dân không có ghe đánh cá, hoặc là lão lái buôn biết ăn năn hối cải hay câu đối Bạch – Hắc Hổ biết quy phục con người.
3. “Đạo đại đức hoằng oai linh thùy tứ hải
Công cao vọng trọng danh hiển chốn cửu châu”
Tạm dịch:
“Đạo cao đức rộng oai linh vang bốn bể
Công danh cao cả lan rộng khắp chín châu”
Câu đối này cho thấy, dù Thầy Thím có ở mãi trong rừng sâu, không bao giờ kể về những việc mình đã làm, song, tiếng lành thì vẫn đồn xa, nó không chỉ bó hẹp trong làng Tam Tân, mà oai linh đó còn lan rộng khắp chín châu, bốn bể. Chính vì vậy mà triều đình biết tin nên đã xoá án và sắc phong cho Thầy Thím “Chí đức tiên sinh, Chí đức nương nương tôn thần”.

Câu đối nói về ngưỡng mộ Thầy thím:

1. “Vạn cổ anh linh thinh danh vang bắc địa
Thiên thu hiển hích công đức chấn nam thiên”
Tạm dịch:
“Từ ngàn xưa tiếng thơm của Thầy vang lừng đất Bắc
Ngàn năm sau công đức của Thầy còn chấn động trời Nam”
Câu đối này cho thấy oai linh và công đức của Thầy vượt ra mọi không gian đất Bắc, trời Nam mà còn vượt qua mọi thời gian ngàn năm trước, bây giờ và mãi mãi công đức đó vẫn còn lay động lòng người.
2.     “Bái hạ thiên hà chiêm mẫu trạch
Đường cao số nhận vọng sư ân”
Tạm dịch:
“Dân chúng ngàn năm chiêm ngưỡng ơn Thím
Nhà cao số đông vọng tưởng ơn Thầy”
Câu đối này nói rằng biết ơn, chiêm bái Thầy Thím không phải chỉ xuất hiện bây giờ, mà việc làm ấy đã có từ nhiều năm trước. Và việc thờ cúng này không phải của chỉ ít người mà của nhiều người. Đó là những người chịu ơn, những người kính trọng oai linh và cũng có khi đơn giản là những người cảm thấy đó là nghĩa cử mà họ cần phải nghiêng mình.

Câu đối ca ngợi tổ tiên:

1.  “Hoa địa chưởng xuất hồng anh quang tiền dũ hậu
Liên hồ phiêu thành cảnh sắc kế văn khai lai”
Tạm dịch:
“Đất này sản sinh anh hùng trước sau sáng chói
Hồ sen dệt nên cảnh đẹp nối tiếp mãi mãi”.
Câu đối này ngợi ca đất và người ở đây hài hoà. Từ lúc khai phá đến ngày nay, trong hoàn cảnh nào cũng sản sinh ra những anh hùng sáng ngời đạo đức, phẩm chất. Hoa vốn đã đẹp, càng thêm đẹp để xứng đáng với những anh hùng.
2.     “Tiền lịch tôn công khảo hội tu minh hoằng sáng thủy
                     Hiền tai tổ đức na thời tất lộ áo khai thiên”
Tạm dịch:
“Ông cha ta ngày trước có công chung sức sáng lập Dinh này
Tổ tiên xưa có công tạo dựng khai lập cảnh quan nơi đây”

Câu đối này ngợi ca các bậc tiền nhân đã có cặp mắt nhìn xa rộng trông rộng, khẩn hoang, lập ấp tạo một thế đứng để đủ điều kiện phát triển muôn đời sau. Bên cạnh đó, họ còn tạo lập một ngôi Dinh  thờ các vị thần, để con cháu biết hướng về  đạo lý. Vừa tạo dựng cơ ngơi về vật chất vừa chăm chút nơi sinh hoạt văn hoá tinh thần; vừa tạo thế đứng hiện tại, vừa tạo gốc rễ cho tương lai, các bậc tiền nhân làng Tam Tân xứng đáng ngợi ca hơn thế nữa.

Như vậy, ở Dinh Thầy Thím hiện nay có hàng chục câu đối ca ngợi công đức Thầy Thím, các bậc tiền bối, ngưỡng mộ của nhân dân và sự cần thiết phải “lập Dinh này” để cho “số đông” có chỗ “chiêm mẫu trạch” và “vọng ân sư”. Những câu đối đó là một tài sản quý giá, phần lớn có niên đại vào nữa cuối thế kỷ XIX. Tùy theo vị trí từng nơi thờ mà nội dung thể hiện cho phù hợp. Lối dùng chữ ở trong từng cặp đối rất chuẩn và cụ thể, mang đậm các yếu tố văn hoá dân gian truyền thống. Nhờ vậy, qua nhiều đời các liên đối ấy vẫn được giữ gìn và bảo quản tốt. Mặt khác, cũng nhờ các liên đối được khắc vào thân trụ của di tích, vốn là các loài gỗ quý nên chúng không bị thất lạc hoặc hư hỏng.

Cũng như những di tích khác có cùng niên đại, các câu đối ở Dinh Thầy Thím đều được viết bằng chữ Hán, nên số người trực tiếp đọc và dịch rất hạn chế. Hiện nay, Ban quản lý di tích đang có kế hoạch dịch nghĩa tất cả các câu đối để du khách khi đến di tích, có thể tự mình tìm hiểu những giá trị văn hoá còn tiềm ẩn sau những câu đối ấy.

Đọc tiếp : Trang 1Trang 2Trang 3Trang 4Trang 5Trang 6Trang 7

Hải Đăng – Mũi Kê Gà

Du khách đến nghỉ dưỡng tại Mỏm Đá Chim - Lazi Beach Resort có thể dành ...

Learn more

Comments

comments